به گزارش خبرنگار پایگاه خبری طنین البرز، مینا صدیقیان در یادداشتی آورده است: آب، همین مایع شفاف و بیرنگ، هر روز در زندگی ما جریان دارد و شاید خیلی وقتها بدون فکر به آن، از آن استفاده کنیم. از پر کردن یک لیوان آب گرفته تا شستن دستها، حمام رفتن، پخت و پز، حتی آبیاری گلدان کنار پنجره و … همه چیز با آب گره خورده است.
اما این روزها دیگر آب چیزی نیست که همیشه و به راحتی در دسترس باشد. ایران، کشور پهناور و زیبای ما، امروز با بحران آب مواجه است و این یعنی هر قطرهای که امروز صرفهجویی میکنیم، فردای زندگی ما و نسلهای بعد را میسازد. وضعیت منابع آب در کشور واقعاً نگرانکننده است و ذخایر آب زیرزمینی در حال کاهش هستند و سدهای ما منابع کافی برای پر شدن ندارند.
مصرف آب ما هم با منابع موجود تناسب ندارد. بخش کشاورزی بیش از ۸۰ درصد منابع آب کشور را مصرف میکند، اما شیوههای سنتی و الگوی کشت نامتناسب باعث میشود این مصرف اضافی، فشار بیشتری به منابع محدود وارد کند. وقتی بارشهای فصلی کاهش مییابد و منابع سطحی و زیرسطحی نمیتوانند جبران کنند، بحران عملاً خود را نشان میدهد.
پس باید بپذیریم که مشکل فقط کمآبی طبیعی نیست، بلکه شیوه مصرف ما هم سهم بزرگی دارد. اصلاح الگوی مصرف آب یعنی تغییر نگاه ما به آب و شیوه استفاده از آن. این اصلاح فقط به معنای بستن شیر و صرفهجویی در خانه نیست، بلکه شامل کشاورزی، صنعت، شهرنشینی، سیاستگذاری و حتی فرهنگ عمومی نیز میشود.
وقتی درباره اصلاح الگوی مصرف صحبت میکنیم، یعنی باید در تمام این حوزهها بازنگری و بهینهسازی صورت گیرد. این اصلاح یعنی استفاده بهینه از منابع، جلوگیری از هدررفت، بازچرخانی آب و تغییر رفتار مردم. یعنی هر کسی از ما نقش مهمی در این مسیر دارد. اما چرا اصلاح الگوی مصرف اینقدر اهمیت دارد؟
تصور کنید مسیری طولانی در پیش دارید و مقدار سوخت ماشین محدود است. اگر بیمحابا رانندگی کنید، احتمالاً قبل از رسیدن به مقصد سوخت تمام میشود. آب هم همین است، منابع ما محدودند و اگر مصرف بیرویه ادامه پیدا کند، فردا دیر خواهد بود. هر قطره آب که امروز صرفهجویی میکنیم، مثل سرمایهای است که فردای ما را بیمه میکند.
اصلاح مصرف تنها یک کار فنی یا توصیه کارشناسی نیست، یک مسئله فرهنگی است. هنوز خیلیها فکر میکنند آب منبع بیپایان است و هر چقدر دوست دارند میتوانند مصرف کنند. تغییر این ذهنیت آسان نیست و نیازمند آموزش، رسانه، خانواده و الگوسازی است. وقتی مردم ارزش محدودیت منابع را درک و مصرف بهینه را به یک ارزش تبدیل کنند، اصلاح الگو خود به خود اتفاق میافتد.
در کشاورزی، چالش بزرگتر است. کشاورزان هنوز از روشهای سنتی استفاده میکنند و محصولاتی میکارند که نیاز آبی زیادی دارند. تصور کنید اگر روشهای نوین آبیاری مانند قطرهای یا زیرسطحی به کار گرفته شود و الگوی کشت به سمت محصولات کمآببر تغییر کند، چقدر میتوان مصرف آب را کاهش داد بدون اینکه کیفیت یا کمیت محصولات افت کند؟
این همان جایی است که علم، فناوری و تغییر رفتار میتوانند مسیر را عوض کنند. همچنین اصلاح مصرف آب وظیفه تنها یک بخش از جامعه نیست و دولت، صنعت و سیاستگذاران هم نقش حیاتی دارند. قیمت واقعی آب، سرمایهگذاری در زیرساختها، کاهش هدررفت شبکه انتقال و ایجاد انگیزه اقتصادی برای صرفهجویی، اقدامات مهمی هستند که اگر با آموزش و فرهنگسازی همراه شوند، اثر واقعی خواهند داشت.
بدون این هماهنگیها، اقدامات فردی ناقص میماند و بحران همچنان ادامه پیدا میکند. اصلاح الگوی مصرف، در نهایت، درباره بازتعریف اولویتها و نگاه ما به زندگی است. وقتی هر کسی از خانوادهها تا مدیران درک کند که مصرف درست آب یعنی امنیت، رفاه و آینده پایدار، رفتارها خود به خود تغییر میکند. این همان چیزی است که میتواند بحران آب را مدیریت کند؛ ترکیبی از آموزش، فناوری، سیاستگذاری و تغییر ذهنیت مردم.
مصرف آب فرآیندی فردی و جمعی بوده و صرفهجویی هر یک از ما ارزشمند است، اما وقتی همه به صورت هماهنگ عمل کنیم، اثر آن چندین برابر میشود. اصلاح الگوی مصرف یعنی حرکت جمعی و همزمان، از کوچکترین اقدامات روزمره تا سیاستهای کلان. میتوان گفت اصلاح مصرف آب مثل تربیت یک کودک، نیازمند صبر، آموزش و همراهی است.
هر قطرهای که امروز صرفهجویی میکنیم، فردای ما و جامعه را شکل میدهد، مثل هر دقیقهای که به کودک خود عشق میدهیم، آینده او را میسازد. هر تصمیم کوچک، اهمیت بزرگی دارد و سرنوشت منابع ما را تعیین میکند. تجربه کشورهای موفق هم نشان میدهد که وقتی فرهنگ مصرف درست با فناوری و سیاستهای مناسب ترکیب شود، حتی در مناطق خشک هم میتوان کشاورزی پایدار داشت.
این یعنی ایران هم میتواند، اگر همت جمعی و اقدام هماهنگ داشته باشد. هر قطره آب، هم فرصت است و هم مسئولیت؛ فرصتی برای زندگی بهتر و مسئولیتی برای نسلهای آینده. اصلاح الگوی مصرف آب دیگر فقط یک توصیه یا شعار محیطزیستی نیست؛ یک ضرورت ملی و فرصتی برای نشان دادن همدلی، مسئولیتپذیری و آیندهنگری است.
هر قطرهای که امروز صرفهجویی میکنیم، فردای روشنتر و جامعهای پایدارتر را تضمین میکند. آب فقط یک منبع نیست، نماد زندگی، تصمیمهای ما و آینده ماست. اگر امروز با دقت و توجه از آن مراقبت کنیم، نسلهای بعد هم خواهند توانست با آرامش و امنیت از این نعمت الهی بهرهمند شوند و زندگیشان را بسازند. هر قطره، فرصتی است برای نجات فردا و نشان دادن مسئولیت ما نسبت به زمین و انسانیتمان.
انتهای پیام/
