به گزارش خبرنگار پایگاه خبری طنین البرز، مهدی امیری اصفهانی، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه، در آیین تجلیل از قضات، مدیران و کارکنان نمونه دستگاه قضایی استان البرز، نگاهی متفاوت و ساختارشکنانه به مقوله «عدالت» ارائه کرد و عدالت را نه یک نقطه پایان یا یک تصویر ثابت، بلکه زنجیرهای بههمپیوسته و فرآیندی پویا و مستمر توصیف کرد که کوچکترین خلل در حلقههای آن، کل پیکره نظام قضایی را با چالش ادراک عدالت روبرو میکند.
وی با اشاره به اصل اول و ۱۵۶ قانون اساسی جمهوری اسلامی و با یادآوری اینکه نظام جمهوری اسلامی بر مبنای اعتقاد دیرینه مردم به حکومت حق و عدل قرآنی بنا شده است، تأکید کرد: حقجویی و عدالتطلبی نماد و نشان اصلی نظام ماست. قانون اساسی ما آیینه تمامنمای این آرمانهاست و قضات و کارگزاران باید بدانند که فعالیت آنان در دستگاه قضا، نه یک شغل اداری، بلکه شأنی از شئون حکمرانی دینی است.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه اذعان کرد: قضا و حکومت دو روی یک سکه هستند و توفیق در عرصه قضا به معنای کارآمدی حکومت است و متقابلاً توفیق در حکومت موجب ارتقای جایگاه قضا میشود بنابراین، کارگزاران دستگاه عدالتگستر، مسئولیت دوگانهای در این مسیر کمال دارند. با توجه به بندهای پنجگانه اصل ۱۵۶ قانون اساسی، عدالت یک زنجیره موضوعات درهمآمیخته است. اگر مسئولیت خود را صرفاً به حلوفصل دعاوی و صدور حکم محدود کنیم، در واقع به اصل ۱۵۶ ظلم کردهایم.
امیری اصفهانی ادامه داد: ایفای وظیفه در حوزه عدالت قضایی، تنها بخشی از وظایف دستگاه قضاست و نباید به بهانه تمرکز بر دادرسی، از سایر شئون عدالت مانند حفظ و احیای حقوق عامه، گسترش آزادیهای مشروع، اجرای صحیح قوانین و مهمتر از همه، پیشگیری از وقوع جرم غافل شد. اگر در میان این پنج وظیفه اصلی توازن برقرار نشود، دستگاه قضا در رسیدن به هدف نهایی خود که همان تحقق عدالت است، موفق نخواهد بود.
وی عدالت را به فیلمی در حال اکران تشبیه کرد و توضیح داد: نباید فکر کنیم عدالت یک عکس ثابت و تحقق عدالت یک فرآیند مستمر است؛ مثل فیلمی که اگر در هر لحظه و هر سکانس، کارگردانی و بازیگریِ درستی نداشته باشد، تأثیرگذاری خود را از دست میدهد. با توجه به جایگاه خطیر قاضی می توان گفت که حاکمیت مطلق بر جهان از آن خداست و اذن قضاوت، یک امانت الهی است که از سوی مقام ولایت تفویض شده است.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه با اشاره به بحث اشتغال ذمه نیز توضیح داد: قاضی با حکم خود، در مال و حقوق مردم تصرف میکند. اگر رفتاری انجام دهیم که این اذن و شرایطِ قانونیاش متزلزل شود، برای خود اشتغال ذمه ایجاد کردهایم. اگر در این دنیا نتوانیم آن را جبران کنیم، در آخرت به عنوان حقالناس باید پاسخگو باشیم.
امیری اصفهانی عنوان کرد: البته این مسئولیت صرفاً متوجه قاضی نیست و کارمندان، وکلا، کارشناسان، پزشکی قانونی و ضابطان نیروی انتظامی هم که در فرآیند دادرسی نقش دارند، در این مسئولیت بزرگ شریک هستند و هر گونه کوتاهی یا خطای رفتاری در این چرخه، اشتغال ذمه ایجاد میکند و همه اعضای این مجموعه باید نسبت به رفتار خود در برابر مردم و خداوند پاسخگو باشند.
حلقه مفقوده؛ بازنمایی عدالت در جامعه
وی مطرح کرد: ممکن است بهترین، دقیقترین و عادلانهترین حکم صادر شود، اما اگر جامعه باور به تأمین عدالت نداشته باشد، این عدالت ادراکی محقق نشده است. بسیاری از قضات از این موضوع غافلند، حتی کسی که حکم به نفع او صادر شده، ممکن است طعم عدالت را نچشد، اگر رفتار قضایی صورتگرفته، فاقد شفافیت و ادب حرفهای باشد. تصویری نامناسب از برآیند دادرسی و رفتارهای گفتاری ناصواب کارگزاران، باعث میشود افکار عمومی تصور کنند کار دقیقی انجام نشده است.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه اظهار کرد: مهارت یک قاضی نباید تنها در دانش حقوقی خلاصه شود. قضات باید هنر بازنمایی عدالت را بیاموزند. این هنر یعنی نحوه برخورد، نوع کلام و فرایندی که منجر به صدور حکم میشود، باید طوری باشد که حتی طرف بازنده پرونده نیز احساس کند به حق خود رسیده و این یعنی عدالت باورپذیر.
امیری اصفهانی با بیان اینکه مجلس شورای اسلامی مرجع انحصاری تفسیر قانون است و این موضوع مانع از آن نمیشود که دادرس در مقام تمییز حق، تفسیر مناسبی ارائه ندهد، از قضات خواست که از تفسیر صرفاً تحتاللفظی فاصله بگیرند و به سمت تفسیر به نفع عدالت حرکت کنند و گفت: ایفای حق و زمینهسازی برای استیفای کامل حق، به آرامشبخشی و نشاط اجتماعی منجر میشود.
وی با اشاره به اینکه جامعهای که در آن حقوق مردم به درستی استیفا شود، از خشم فاصله میگیرد و به سمت اعتماد به نظام حکمرانی گام برمیدارد، عنوان کرد: از شما می خواهم تا در میدان پیشگیری از وقوع جرم فعالتر عمل کنید. شما که در میدان رسیدگی هستید، زوایا را بهتر از من میبینید. ایدههای شما برای کاهش ورودی پروندهها و پیشگیری از اطاله دادرسی، ارزشمندترین سرمایه برای ستاد قوه قضاییه است.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه تاکید کرد: هر صورتجلسه، هر ارجاع به ضابط و هر تصمیمی که در دادرسی گرفته میشود، دارای آثار پیشگیرانه یا مخلِ آرامش است. بنابراین قضات باید به آثار و تبعات هر تدبیر خود توجه کنند. قاضی و کارمند نمونه، نماد تحقق عدالت هستند. اگر ما الگوی مناسبی باشیم، مزه شیرین عدالت به مذاق همه آحاد جامعه، حتی کسانی که پروندهای در دادگستری ندارند، خواهد رسید.
خبرنگار: صدیقه صباغیان
انتهای پیام/
