به گزارش خبرنگار پایگاه خبری طنین البرز، سید محمدعلی ابراهیمزاده موسوی، رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، امروز در نشست خبری با اصحاب رسانه که در سالن جلسات این مجموعه برگزار شد، گفت: دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران نخستین دانشکده کشاورزی کشور است که در سال ۱۲۷۹ تأسیس شد و در سالهای نخست فعالیت، مأموریت آن انتقال دانش روز کشاورزی به کشور بود.
وی افزود: دانشگاههای نسل جدید دیگر تنها به آموزش و پژوهش محدود نمیشوند و دانشگاههای نسل چهارم و پنجم به سمت شکلگیری چرخه تولید دانش، فناوری، تجاریسازی و تولید ثروت حرکت کردهاند. بر این اساس، دانشگاه باید در حل مسائل کلان کشور نیز نقشآفرین باشد.
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با بیان اینکه امنیت غذایی یکی از مهمترین مسائل کشور است، گفت: بسیاری از کشورهای جهان امنیت غذایی را یکی از مؤلفههای اصلی امنیت ملی میدانند و بحرانهای جهانی نیز نشان داده است وابستگی غذایی میتواند تهدیدی جدی برای کشورها باشد.
ابراهیمزاده موسوی ادامه داد: ایران با وجود افزایش تولید محصولات غذایی از حدود ۲۵ میلیون تن پیش از انقلاب به حدود ۱۳۰ میلیون تن در سالهای اخیر، همچنان در برخی محصولات نهایی و نهادههای کشاورزی وابستگی دارد. بنابراین باید الگوی تولید با توجه به شرایط اقلیمی، منابع آب، خاک، جنگلها و مراتع کشور اصلاح شود.
کشاورزی باید پرسود شود
وی با تأکید بر ضرورت افزایش بهرهوری در کشاورزی اظهار کرد: با استفاده از دانش و فناوری میتوان با همین امکانات موجود، چند برابر میزان فعلی غذا تولید کرد. اگر کشاورزی به سمت بهرهوری، فناوری و سودآوری حرکت کند، کشاورز میتواند در روستا بماند، تولید کند و به ثروت بیشتری دست پیدا کند.
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با اشاره به ضرورت تبدیل پژوهشهای دانشگاهی به الگوهای عملیاتی گفت: اگر تنها در سطح مقاله، سخنرانی و همایش درباره افزایش بهرهوری صحبت کنیم، این موضوع برای جامعه ملموس نخواهد بود. دانشگاه باید الگوهای موفق را در عرصه واقعی ایجاد و به کشاورزان و بهرهبرداران ارائه کند.
وی افزود: از سال گذشته ایجاد «اکوسیستم یا دهکده نوآوری کشاورزی، امنیت غذایی و زیستی» آغاز شده است. این اکوسیستم بر پایه ظرفیت علمی دانشگاه، استادان و دانشجویان و همچنین سرمایه بخش خصوصی شکل گرفته و یکی از مأموریتهای محوری دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران است.
آب و خاک قربانی توسعه کشاورزی شدند
ابراهیمزاده موسوی با اشاره به اجرای الگوهای جدید در حوزه باغبانی گفت: میتوان نسخههای عملیاتی برای کاهش مصرف آب، افزایش عملکرد و ایجاد ثروت بیشتر از عرصه کشاورزی ارائه کرد. حل مسائل امنیت غذایی تنها وظیفه یک دانشگاه نیست، باید میان دانشگاهها، بهرهبرداران، بخش خصوصی و دستگاههای حاکمیتی تقسیم کار ملی صورت گیرد تا برای همه اجزای امنیت غذایی راهکارهای علمی و اجرایی طراحی شود.
وی توضیح داد: حدود ۶۵ میلیون هکتار بیابان در کشور وجود دارد که نباید تنها بهعنوان تهدید دیده شود. تجربههای جهانی نشان میدهد با مدیریت علمی میتوان بخشی از عرصههای بیابانی را به عرصههای تولیدی تبدیل کرد. مجموع اراضی قابل کشت حدود ۱۶ تا ۱۷ میلیون هکتار است که سالانه حدود ۱۰ تا ۱۲ میلیون هکتار آن زیر کشت میرود و از این سطح حدود ۱۳۰ میلیون تن محصول غذایی تولید میشود.
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران ادامه داد: توسعه کشاورزی در سالهای گذشته بیشتر با هدف افزایش تولید و خودکفایی دنبال شده، اما در کنار آن منابع پایه مانند آب و خاک آسیب دیدهاند. اکنون باید کشاورزی دانشبنیان و فناورانه جایگزین روشهای گذشته شود.
وی با اشاره به مصرف آب در تولید محصولات کشاورزی گفت: در بخش باغبانی حدود دو میلیون هکتار زیر کشت است و نزدیک به ۲۴ میلیون تن محصول تولید میشود که حدود ۲۰ میلیارد مترمکعب آب مصرف میکند، در حالی که با الگوهای جدید میتوان همین میزان تولید را با مصرف آب کمتر انجام داد و حتی تولید را افزایش داد.
ارزش زنجیره غذایی ایران نصف جهان است
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با تأکید بر اینکه افزایش تولید باید همراه با حفظ منابع باشد، گفت: اگر آب و خاک آسیب ببینند، نسلهای آینده امکان تولید و تأمین غذا را نخواهند داشت. بنابراین پایداری و تابآوری باید همزمان با افزایش تولید مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به اهمیت زنجیره ارزش غذایی اظهار کرد: در جهان حدود ۹ میلیارد تن مواد غذایی تولید میشود که در زنجیره ارزش خود حدود ۱۸ هزار میلیارد دلار ثروت ایجاد میکند؛ یعنی بهطور میانگین هر تن محصول غذایی حدود ۲ هزار دلار ارزشآفرینی دارد.
ابراهیمزاده موسوی افزود: در ایران ارزش ایجادشده از تولیدات غذایی حدود هزار دلار به ازای هر تن برآورد میشود که تقریباً نصف متوسط جهانی است. این موضوع نشان میدهد در بخشهایی مانند فرآوری، تجارت و مدیریت زنجیره ارزش ظرفیت زیادی برای رشد وجود دارد.
وی تأکید کرد: ثروت ایجادشده در زنجیره غذایی تنها مربوط به تولید ماده خام نیست، بلکه از نهاده، تولید، فرآوری، تجارت و رسیدن محصول به مصرفکننده شکل میگیرد. مدیریت صحیح این زنجیره میتواند ارزش اقتصادی بخش کشاورزی را افزایش دهد و سهم کشاورز از تولید ثروت را نیز بیشتر کند.
افزایش ۱۰ برابری تولید با تغییر یک نهاده
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با اشاره به نقش فناوریهای نوین در افزایش تولید گفت: یکی از حوزههای مورد توجه، اصلاح نهادههای کشاورزی شامل بذر، نشا، نهال، کود، سم و دیگر ورودیهای تولید است.
وی افزود: در برخی فعالیتهای عملیاتی با کشاورزان، تنها با تغییر یک نهاده مانند استفاده از نشاهای پیوندی، میزان تولید محصول پنج تا ۱۰ برابر افزایش یافته، بدون آنکه میزان آب مصرفی افزایش پیدا کند.
ابراهیمزاده موسوی ادامه داد: فناوریهای جدید میتوانند علاوه بر افزایش تولید، مصرف سموم را نیز کاهش دهند و در برخی موارد حتی آن را به صفر برسانند. تغییر یک حلقه از زنجیره تولید میتواند همزمان موجب کاهش مصرف آب، افزایش عملکرد و کاهش هزینههای تولید شود.
وی با بیان اینکه اصلاح مدیریت آبیاری، نهادهها، پوششهای محافظتی و روشهای کشت میتواند ظرفیت تولید را به میزان قابلتوجهی افزایش دهد، گفت: با استفاده از دانش و فناوری، امکان افزایش تولید محصولات کشاورزی کشور از حدود ۱۳۰ میلیون تن به بیش از ۴۰۰ میلیون تن وجود دارد.
توسعه سواحل وارد پازل امنیت غذایی شد
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران توسعه دریامحور و سواحل را از دیگر مأموریتهای جدید این مجموعه عنوان کرد و گفت: ایجاد دانشکده توسعه دریامحور در دستور کار قرار گرفته و دو ایستگاه در قشم و چابهار برای این موضوع در حال تجهیز است. این حوزه بخشهای مختلفی مانند شیلات، باغبانی و توسعه روستایی را درگیر خواهد کرد.
ابراهیمزاده موسوی هدف از این موضوع را توسعه معیشت ساحلی بر پایه ظرفیتهای علمی و اقتصادی مناطق ساحلی دانست و با اشاره به ظرفیت اقتصادی سواحل اظهار کرد: در دنیا بهطور میانگین از هر کیلومتر ساحل حدود سه میلیون دلار ثروت ایجاد میشود، در حالی که این رقم در ایران حدود ۷۰۰ هزار دلار است و ظرفیت زیادی برای توسعه وجود دارد.
وی تأکید کرد: توسعه فعالیتهای مرتبط با سواحل نیز بخشی از پازل امنیت غذایی کشور است و باید در کنار افزایش تولید، به پایداری منابع، بهرهوری، تابآوری و مزیت نسبی مناطق توجه شود. ممکن است تولید یک محصول در منطقهای از نظر اقلیمی و منابع آبی توجیه نداشته باشد و محصول دیگری بتواند ارزش اقتصادی بیشتری ایجاد کند؛ بنابراین مزیت نسبی مناطق باید در تصمیمگیریهای کشاورزی مورد توجه قرار گیرد.
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در ادامه خاطرنشان کرد: دانش باید مشخص کند هر منطقه بر اساس شرایط آب، خاک و اقلیم چه ظرفیتی برای تولید دارد. توسعه فعالیتهای علمی در حوزههای کشاورزی، جنگل، مرتع، بیابان، شیلات و دریا نیز باید در همین چارچوب دنبال شود.
ابراهیمزاده موسوی در پایان تأکید کرد: دانشگاه باید فضایی ایجاد کند که پژوهشها از مرحله تولید علم عبور کرده و به فناوری، نوآوری و حل مسائل واقعی کشور منجر شوند. کشور امروز به راهکارهای عملیاتی نیاز دارد و دانشگاه باید در کنار دولت، بخش خصوصی و بهرهبرداران قرار گیرد تا نتایج پژوهشها در عرصه واقعی مورد استفاده قرار گیرد.
خبرنگار: صدیقه صباغیان
انتهای پیام/
