به گزارش پایگاه خبری طنین البرز، منوچهر گرجی، عضو هیئت‌علمی دانشکدگان کشاورزی دانشگاه تهران در میزگرد تخصصی نخبگانی با عنوان «علم در خدمت غذا، سلامت و محیط‌زیست؛ رویکرد صلح و توسعه آینده» با اشاره به بحران‌های جهانی گفت: در سال‌های گذشته تمرکز زیادی بر توسعه کشت آبی داشته‌ایم و همین موضوع فشار بر منابع آب کشور را افزایش داده است؛ درحالی‌که وسعت دیمزارها بیشتر از اراضی آبی است و ظرفیت قابل‌توجهی برای افزایش تولید در این بخش وجود دارد.
وی با اشاره به تجربه حدود 20 ساله فعالیت‌های تحقیقاتی در زمینه دیمزارها ادامه داد: مطالعات انجام‌شده در مرکز تحقیقات، با تلاش پژوهشگران ظرفیت بالای این اراضی را نشان داد و همین موضوع زمینه‌ساز شکل‌گیری طرح جهش تولید در دیمزارها شد. در برخی مناطق، دستگاه‌ها و تجهیزات موردنیاز وارد و روش‌های جدید به کشاورزان آموزش داده شد اما در بخش‌هایی نیز به جای نهادینه کردن روش‌های صحیح تولید، بیشتر بر پرداخت تسهیلات و هزینه‌های بیمه تمرکز شد.
عضو هیئت‌علمی دانشکدگان کشاورزی دانشگاه تهران اذعان کرد: درحالی‌که هدف اصلی باید تغییر پایدار شیوه‌های کشاورزی باشد، کشاورزی جهان به سمت کشاورزی اکولوژیک و پایدار حرکت می‌کند. کشاورزی ارگانیک، کم‌نهاده و دقیق از جمله رویکردهایی هستند که در چارچوب کشاورزی پایدار قرار می‌گیرند و هر کدام مصادیق و روش‌های خاص خود را دارند. در این میان، تولید محصول سالم نیز باید مورد توجه قرار گیرد. توسعه کشاورزی حفاظتی در دیمزارها یکی از راهکارهای مهم افزایش تولید است.
گرجی خاطرنشان کرد: اصلاح وضعیت خاک و بهبود ظرفیت نگهداری آب در آن، فرایندی کوتاه‌مدت نیست و برای دستیابی به نتایج پایدار باید چندین سال روی آن کار کرد؛ با این حال، تجربه‌ها نشان داده است که حتی پس از دو تا سه سال اجرای این روش‌ها نیز می‌توان آثار مثبت آن را در تولید مشاهده کرد. بخش عمده اراضی کشاورزی جهان دیم است و تنها حدود 16 درصد از اراضی کشاورزی دنیا آبیاری می‌شود. البته شرایط دیمزارها در مناطق مختلف متفاوت است و در برخی کشورها میزان بارندگی به اندازه‌ای است که کشاورزان بیشتر با مسئله دفع آب اضافی و زهکشی زمین مواجه هستند.
وی اضافه کرد: در ایران نیز دیمزارها ظرفیت بالایی دارند و به اعتقاد من، آینده کشاورزی پایدار کشور بیش از آنکه در توسعه کشت آبی باشد، به بهبود و احیای دیمزارها وابسته است. منظور از این موضوع، دیمزارهای کم‌بازده و رهاشده کنونی نیست، بلکه باید با اصلاح خاک، مدیریت رطوبت و اجرای روش‌های حفاظتی، ظرفیت تولید این اراضی را افزایش داد. در مواردی در استان کرمانشاه، با وجود اینکه پس از عید نوروز بارندگی بسیار محدودی در حد حدود هشت میلی‌متر ثبت شده بود، محصول قابل برداشت به دست آمد زیرا بارندگی‌های پیش از نوروز در خاک حفظ شده بود.
عضو هیئت‌علمی دانشکدگان کشاورزی دانشگاه تهران در پایان سخنان خود اظهار کرد: این تجربه نشان می‌دهد که حتی پس از دو تا سه سال اجرای روش‌های اصلاحی، بهبود وضعیت خاک می‌تواند به حفظ رطوبت و تداوم تولید کمک کند. اگر این روش‌ها به‌صورت مستمر و در یک دوره حدود 10 ساله دنبال شوند، می‌توان به پایداری بیشتر تولید در دیمزارها امیدوار بود؛ در مقابل، پایداری کشاورزی آبی در بسیاری از مناطق به دلیل فشار بر منابع آب با چالش مواجه شده است.
خبرنگار: صدیقه صباغیان
انتهای پیام/
